بررسی اصول کلی جستجو و تشخیص رادیولوژیک
1. مقدمه
نظارت رادیولوژیک به منظور تعیین وجود، توزیع، نوع،و شدت تابش باقی مانده است. این کار در یک موقعیت ثابت انجام می شود. بدین منظور از دستگاه های تابش سنج و دوزیمتر استفاده می شود .
2. نظارت منطقه ای
سلاح های هسته ای یا عوامل رادیولوژیک ممکن است در هر زمان در میدان جنگ استفاده شوند. کلیه واحد ها پس از استقرار اولیه به بررسی تابش اقدام می نمایند. نظارت هشدار زود هنگام و اطلاعات مفید رادیولوژیک برای واحد در تمام سطوح فراهم می کند. دو نوع نظارت منطقه ای وجود دارد:-دوره ای و مداوم .
· نظارت دوره ای. نظارت دوره ای شامل چک های مکرر منطقه واحد برای اطمینان از ورود و یا حضور اشعه است. این کار فرمانده را از لحاظ عدم آلودگی در منپطقه واحد مطئن می کند. برای نظارت دوره ای روش مستقیم یا غیر مستقیم می تواند استفاده می شود، و تنها یک دوز سنج لازم است.نظارت دوره ای به واحد در صورت رسیدن آلودگی ، هشدار میدهد و آن هنگامی شروع می شود که:
•پس از اولین استفاده از سلاح هسته ای در صحنه نبرد.
•هنگامی که تماس یک واحد با رده بالاتر قطع می شود.
•هنگامی که توسط رده بالاتر دستور داده شود.
•زمانی که نظارت مستمر خاتمه یافته باشد.
•حداقل یک بار در هر ساعت برای داده ها ثبت. دستورالعملهای عملیاتی استاندارد تعداد دفعات خواندن را دیکته می کند و اطلاعات دقیقی در مورد فرآیند نظارت ارائه می دهد.
o نظارت مستمر. نظارت مستمر شامل چک کردن منطقه واحد برای تابش است. روش غیر مستقیم به طور معمول استفاده می شود. نظارت مداوم آغاز می شود و یا مورد نیاز وقتی:
•هنگامی که یک انفجار هسته ای مشاهده می شود، شنیده می شود، و یا گزارش شود.
•هنگامی که یک گزارش هسته ای دریافت می شود و واحد در منطقه پیش بینی شده آلودگی باشد.
•هنگامی که میزان دوز 1 سانتی گری در ساعت (cGyph) در طول نظارت دوره ای ثبت شده است.
•هنگامی که فرمانده دستور دهد.
توجه: زمانی که نرخ دوز بیرونی به زیر 1 cGyph برسد، نظارت دوره ای،از سر گرفته می شود .
3. تکنیک های مانیتورینگ
دو نوع روش نظارت وجود دارد: مستقیم و غیر مستقیم.
الف - نظارت مستقیم.
(1) نظارت مستقیم ساده ترین ودقیق ترین روش نظارت است.از دوز سنج برای اندازه گیری میزان دوز بیرونی استفاده می شود و بالاترین مقدار خوانده شده در دوز سنج ثبت می شود. قرائت مستقیم زمانی که شرایط اجازه دهد استفاده می شود. نرخ دوز بیرونی بصورت زیر تعیین می شود:
• در خارج و حداقل 10 متر دورتر از ساختمان ها و یا دیگر سازه های بزرگ و یا اشیاء که ممکن است مانع قسمتی از خواندن شود ، می ایستیم.
•دوز سنج را در سطح کمر یا 1 متر از زمین می گیریم.
• بدن شما 360 درجه در حالی که در یک مکان ایستاده است،دور می زند.
(2)نظارت مستقیم هنگامی استفاده می شود که:
•هنگام نظارت برای تشخیص اولیه و یا ورود ذرات بارش اتمی.
•هنگامی که در مناطق با میزان دوز کم هستیم.
•هنگام بررسی وضعیت آلودگی یک موقعیت جدید.
• هنگامی که در حال حرکت از طریق یک منطقه آلوده با پای پیاده هستیم.
ب.نظارت غیر مستقیم.
(1) نظارت غیر مستقیم توسط واحد برای اندازه گیری سطح تشعشع مورد استفاده قرار می گیرد هنگامی که میزان دوز آنقدر بالا است که خواندن باید در داخل یک مکان محافظت شده انجام گیرد.این عمل موجی می شود که قرار گرفتن در معرض تابش به حداقل برسد زیرا پرسنل در داخل پناهگاه و یا وسایل نقلیه باقی می مانند. انجام آن به شرح زیر است:
•میزان دوز را در داخل پناهگاه یا وسیله نقلیه بخوانید.
• حداقل یک بار میزان دوز را در خارج از پناهگاه و یا وسیله بخوانید تا ضریب همبستگی را تعیین کنید.
• میزان دوز داخل و خارج را پس از بارش ذرات و با فاصله زمانی3 دقیقه از یکدیگر بخوانید. برای به دست آوردن آهنگ دوز داخلی ، در مرکز پناهگاه ایستاده، دوزسنج را در سطح کمر یا 1 متر بالای زمین نگه دارید، و 360 درجه چرخش بدن در حالی که در یک نقطه ایستاده اید انجام دهید. بالاترین نرخ دوز خوانده شده را ثبت کنید.
• هر دو قرائت داخل و خارج را قبل از تعیین ضریب همبستگی بدست آورید.
(2) اگر خودرو محلی مشخص برای اندازه گیری ندارد، مانیتور را باید آن در حالت عمودی و در محل صندلی دستیار راننده نگه دارید. او باید به طور مداوم در محل انتخاب شده به قرائت دوز بپردازد.
(3) اگر دوز سنج در خودرو و یا یک ساختمان نصب شده است، کاربر بررسی می کند که عامل میرایی درست وارد شده باشد. اگر عامل میرایی درست تعیین شده باشد،او دوز بیرونی را به طور مستقیم از بیرون دستگاه می خواند.
4. عوامل همبستگی
عوامل همبستگی برای تبدیل میزان دوز خوانده شده داخل به میزان دوز خارج مورد نیاز است. که از فرمول زیر محاسبه می شود:
CF=OD/ID
که در آنCF=عامل همبستگی
OD=نرخ دوز خارج
ID= آهنگ دوز در داخل
توجه: عوامل همبستگی همیشه بزرگتر از 1.00 و به نزدیکترین صدم گرد می شود.
ضریب همبستگی خودرو.
(1) برای تعیین ضریب همبستگی خودرو دو مقدار در یک محل گرفته میشود. یکی از خواندن ها در داخل وسیله نقلیه گرفته میشود. تمام خواندن های بعدی داخل باید در همین موقعیت گرفته شود. خواندن دیگر بلافاصله در همان محل، با فاصله حداقل 10 متر از وسیله نقلیه گرفته می شود.
(2) یک یا دو مجموعه دیگر را باید در مکان های مختلف گرفته شده به طوری که بتوان ضریب همبستگی متوسط خودرو را بدست آورید.. سایت های انتخاب شده برای
خودرو ارتباط داده ها به عوامل موثر در شرایط شبیه به شاخ و برگ و سطح را داشته باشند
آلوده منطقه است. اطلاعات ارتباط عامل جدید باید به دست آمده اگر سطح زمین
شرایط تغییر دهید و یا اگر تغییر در متر بررسی یا وسیله نقلیه وجود دارد.
6. شناسایی رادیولوژیکی
شناسایی های رادیولوژیک برای پیدا کردن میزان و شدت آلودگی رادیولوژیک استفاده می شود . اعضای تیم و تجهیزات باید از ماموریت های اصلی منفک شوند. بدلیل این شرایط، شناسایی ها تنها زمانی انجام می شود که دستور داده شود و زمانی که شدت آلودگی باید شناخته شده است.
دو نوع شناسایی رادیولوژیکی هوایی و زمینی هستند.
شناسایی هوایی.
(1) مزایای استفاده.
•منطقه بزرگی می تواند به سرعت شناسایی شود.
•کارکنان به دلیل فاصله ای که هواپیما بالاتر از سطح زمین پرواز میکند در معرض دوز کمتر قرار می گیرند.
• تجهیزات و پرسنل کمتر مورد نیاز است. یک هلیکوپتر و یک تیم شناسایی می تواند پوشش زمین بهتری دهند.
•مناطق غیر قابل دسترس می تواند شناسایی شود.
(2) تکنیک های شناسایی.
•نقطه ای. روش نقطه ای برای تعیین میزان دوز زمینی در نقاطی که نگرانی عملیاتی وجود دارد، استفاده می شود. هواپیما در نقاط مشخص زمین پرواز میکند.
•خط سیر. خلبان در یک خط مستقیم بین دو نقطه مشخص بدون در نظر گرفتن نوع عوارض زمین پرواز می کند .
•مسیر. خلبان بین دو نقطه مشخص پرواز می کند، مسیر را براساس یکی از ویژگی های غالب زمین (مانند جاده، رودخانه، یا مسیر راه آهن) که دو نقطه مشخص را به هم متصل می کند دنبال می کند.
شناسایی زمینی.
(1) مزایای استفاده.
• یک شناسایی زمین مستقل از شرایط آب و هوایی است.
•شناسایی زمین اطلاعات دقیق تر از شناسایی هوایی فراهم می کند.
(2) معایب.
•فاقد سرعت و انعطاف پذیری نسبت به شناسایی های هوایی است.
• دوزهای تابشی بیشتری به پرسنل می رسد.
•بار سنگینی بر روی امکانات ارتباطی تحمیل می کند.
• پرسنل و تجهیزات را از ماموریت منفک می کند.
(3) تکنیک.
•مسیر. تیم میزان دوز را در داخل وسیله نقلیه در فواصل انتخابی بین دو نقطه مشخص در امتداد یک مسیر می خواند.
•نقطه ای. تیم به یک نقطه رفته و میزان دوز را در آن مکان می خواند.
•آهنگ دوز از پیش انتخاب شده. تیم به جستجوی میزان دوز تعیین شده توسط مرکز کنترل می پردازد. این تکنیک برای آلودگی های قبلی و نوترون ناشی از تابش استفاده میگردد. برای آلودگی های قدیمی تیم به منطقه رفته تا زمانی که میزان دوز 1 cGyph و یا تعیین شده را بیابد به جستجو ادامه می دهد. الگوی تابش نوترونی دایروی است و بسیار کندتر از ذرات گرد و بسیار متلاشی میشود.
(4) روش. مرکز کنترل راننده و تیم شناسایی را توجیه می کند. کلیه ی اطلاعات (از قبیل سرعت حرکت، مسیرها یا به نقاط مورد شناسایی ، نقاط مورد نگرانی در مورد ماموریت) از مرکز کنترل می آید. رهبر تیم در پشت سر راننده نشسته و کیلومتر شمار اتومبیل را نگاه می کند. مانیتور معمولا در صندلی سرنشین جلو می نشیند. این باید همان نقطه باشد که در آن ضریب همبستگی گرفته شده است.
•راننده تیم زمانی که آنها در نقطه شروع هستند را می گوید .
•رهبر تیم زمان را ثبت و علامت گذاری می کند. اگر آنجا نقطه شناسایی است، مانیتور می تواند از وسیله نقلیه خارج شده و یک خواندن بیرونی انجام دهد. اگر ضریب همبستگی داده گرفته شده است،مانیتور می تواند در خودرو بماند.
•راننده شروع به رانندگی مسیر می کند. رهبر تیم به تماشای کیلومتر شمار اتومبیل پرداخته و در فواصل زمانی از پیش تعیین شده علامت گذاری می کند؛به عنوان مثال، هر 0.3مایل.
•مانیتور آخرین خواندن را انجام می دهد و رهبر تیم زمان پایان را وقتیکه خودرو به نقطه پایانی رسید ثبت می کند.
توجه: داده های شناسایی به مرکز کنترل تحویل داده می شود.
7. رادیولوژیک مانیتورینگ (جستجو)
جستجوی رادیولوژیکی وجود تابش را تشخیص داده و آن را با تجهیزات دوز سنجی در حال حرکت اندازه گیری می کند. این کار قبل از اینکه حتی یک نفر از افراد یگان با آلودگی و خطر مواجه شود،انجام می شود و برای تشخیص یا تعیین میزان آلودگی اولیه انجام می شود. صرف نظر از منبع تابش، عملیات جستجو بر محل تاکید دارند و نه شدت میزان دوز . بنابراین، شناسایی اطلاعات مربوط به اندازه یک منطقه آلوده را فراهم می کند. پس از رسم، داده های شناسایی حداقل اطلاعات ضروری مورد نیاز برای بررسی تاثیر آلودگی بر روی عملیات را فراهم می کند، مانند:
•مکان و جزئیات مربوط به مناطق نا آلوده (تمیز) که می تواند برای جلوگیری از ورود به مناطق آلوده مورد استفاده قرار گیرد. اگر اجتناب کلی نمی تواند انجام شود، شناسایی می تواند مسیری را با کمترین میزان دوز تعیین کند.
•خطری که بصورت دیگر ممکن است غیر قابل تشخیص باشد.
•وسعت یا اندازه خطر.
شاخص های حمله . هنگام شناسایی خطرات رادیولوژیکی، تیم منطقه را از نظر شاخص های حمله بررسی می کند، مانند:
•ورود و ریزش ذرات گرد و غبار مانند.
•درختان خمیده به پایین.
•داغی در یک طرف اشیاء .
• اشیاء واژگون شده.
• شواهد آتش سوزی نوک درختان.
•حیوانات و پرندگان مرده.
•باران یا برف پس از وقوع حمله هوایی .
ب.محدودیت. پرتو دارای خطر نفوذ می باشد، و تنها حفاظت کامل از آلودگی رادیولوژیک اجتناب از منطقه به طور کامل است. وقتی که خطرات رادیولوژیکی در ابتدا قرار می گیرند، ممکن است هیچ نشانه ای که حداکثر آهنگ دوز را نشان دهد وجود نداشته باشد.
فرایند تعیین بیشترین میزان دوز ممکن است برای تیم کشنده باشد.
ج.تکنیک های شناسایی.
(1) مطلوب ترین اطلاعات موقعیت مناطق ناآلوده است.شناسایی هسته ای به ندرت مشغول تعیین میزان دوز در داخل نواحی آلوده است. تیم نظارت اقدام به انجام شناسایی رادیولوژیک با استفاده از الگوهای زیگزاگ، خطی، و ستاره ای می کند.
(2) تعیین محل آلودگی محیطی (منطقه یا مسیر) اصلی ترین ارزش و اهمیت را داراست. تیم های نظارت باید دوز برگشتی و اهنگ دوز برگشتی را تعیین کنند. آهنگ دوز برگشتی به عنوان آستانه آلودگی است.
(3) هنگامی که نظارت تیم کشف آلودگی نمود، محل آن و نیز ممکن است میزان دوز و مدت زمان تشخیص را گزارش دهند. با این حال، سریع ترین گزارش نیاز به تنها یک دستور ساده دارد و آن این است که آلودگی در یک محل خاص وجود داشته باشد.
(4) پس از تشخیص آلودگی، تیم مقدار خواندن و زمان و محل قرائت را ثبت می کند ، و به افراد اصلی یا واحد ارائه گزارش میکند ، و سپس به یک منطقه نا آلوده می روند. این تیم آلودگی را دور می زند، و فرآیند درون و بیرون منطقه معین تکرار می شود.
د.علامت گذاری نواحی . تیم نظارت مرزهای بیرونی آلودگی را علامت گذاری می کند مگر آن که دستور دیگری صادر شود. در برخی موارد، ممکن است این کار اطلاعاتی را به دشمن در مورد تحرکات نظامی بدهد. نشانگرها تنها در نقاط منطقی ورودی ، و پشت به آلودگی نصب می شود.